Bezpieczne szaleństwo!

Wspólna odpowiedzialność i idea programu Hasten

Bezpieczeństwo w wodzie – kto za nie odpowiada? Rodzic/opiekun, nauczyciel/wychowawca, ratownik? A może dziecko, które od najmłodszych lat powinno być obyte z wodą i samoświadome?

Z naszej perspektywy odpowiedzialność za bezpieczeństwo nad wodą jest wspólna. Każda z tych osób pełni bardzo ważną rolę, ale ogromne znaczenie ma również samo dziecko i jego świadomość już od najmłodszych lat.

W Hasten od 4 lat realizujemy w szkołach i przedszkolach nasz flagowy program „Bezpieczne Wakacje nad Wodą z Hasten” i widzimy, że najlepsze efekty daje połączenie edukacji dzieci, zaangażowania rodziców oraz wsparcia nauczycieli i specjalistów.

Rodzic daje przykład i buduje pierwsze nawyki. Nauczyciel i wychowawca pomagają utrwalać wiedzę oraz oswajać temat bezpieczeństwa. Ratownik reaguje w sytuacjach zagrożenia i uczy praktycznych zasad. Natomiast dziecko, które jest obyte z wodą, spokojniejsze i bardziej świadome, potrafi szybciej rozpoznać niebezpieczne sytuacje i lepiej reagować.

Dlatego tak mocno stawiamy na edukację od najmłodszych lat – nie poprzez straszenie, ale poprzez budowanie mądrych nawyków, pewności siebie i szacunku do wody.

Jak wyglądają warsztaty i czego uczą się najmłodsi?

Edukacja o bezpieczeństwie w wodzie to poważne wyzwanie i duża odpowiedzialność. Jak to robicie w przedszkolach i szkołach?

Sonia Bochyńska-Knapik: Nasze zajęcia są przede wszystkim bardzo praktyczne i dostosowane do wieku dzieci. Wiemy, że dzieci najlepiej uczą się poprzez doświadczenie, ruch i emocje, dlatego stawiamy na aktywne warsztaty, scenki sytuacyjne, zabawy edukacyjne i rozmowę.

Kluczowe elementy programu edukacyjnego

Podczas programu prezentujemy m.in.:

• zasady bezpiecznego zachowania nad wodą,
• jak reagować w sytuacji zagrożenia,
• dlaczego nie wolno przeceniać swoich umiejętności,
• jak wygląda praca ratownika,
• czym jest odpowiedzialność za siebie i innych,
• dlaczego warto uczyć się pływać i oswajać z wodą.

Ważne jest dla nas również budowanie świadomości emocjonalnej dzieci – uczymy, że strach przed wodą jest naturalny, ale można go oswoić poprzez stopniowe zdobywanie doświadczeń i odpowiednie przygotowanie.

Naszym celem nie jest tylko przekazanie zasad, ale również stworzenie sytuacji, w której dziecko rzeczywiście je rozumie i zapamiętuje.

Ogromnie cieszy nas skala zainteresowania programem. W tym roku jako Fundacja Hasten przeszkoliliśmy już blisko 3000 dzieci w szkołach i przedszkolach, a dodatkowo do ok. 1000 dzieci trafiły materiały edukacyjne dotyczące bezpieczeństwa nad wodą. Z roku na rok obserwujemy coraz większe zainteresowanie placówek – obecnie terminy warsztatów rezerwowane są praktycznie z rocznym wyprzedzeniem. To pokazuje, jak ważny i potrzebny jest dziś temat edukacji wodnej najmłodszych.

Skuteczność edukacji „na sucho” i rola rodziców

Woda jest najlepszym nauczycielem pływania. Czy takie warsztaty „na sucho” są skuteczne? Czy w zachowaniu dzieci obserwujecie zmiany w kontakcie z wodą po takich zajęciach?

Zdecydowanie tak. Oczywiście nic nie zastąpi kontaktu z wodą i regularnej nauki pływania, ale warsztaty edukacyjne są bardzo ważnym pierwszym krokiem.

Widzimy ogromną zmianę przede wszystkim w świadomości dzieci. Po zajęciach częściej zwracają uwagę na zasady bezpieczeństwa, potrafią wskazać niebezpieczne zachowania i dużo lepiej rozumieją, że woda może być zarówno miejscem świetnej zabawy, jak i żywiołem wymagającym respektu.

Bardzo często słyszymy od rodziców, że dzieci po warsztatach same przypominają dorosłym o założeniu kapoka, zakazie biegania przy basenie czy konieczności kąpieli wyłącznie w miejscach strzeżonych.

To pokazuje, że edukacja działa – szczególnie wtedy, gdy jest prowadzona w ciekawy, angażujący i dostosowany do wieku sposób.

O jakie elementy wiedzy i praktyki takie zajęcia uzupełniają misję placówki?

Dyrektor Przedszkola nr 61 w Warszawie: Misją naszej placówki jest nie tylko wszechstronny rozwój intelektualny i emocjonalny dzieci, ale przede wszystkim zapewnienie im bezpieczeństwa oraz wyposażenie w praktyczne umiejętności radzenia sobie w codziennych sytuacjach. Warsztaty „Bezpieczne Wakacje” wzbogacają ofertę edukacyjną placówki o treści z zakresu bezpieczeństwa, profilaktyki i edukacji zdrowotnej. Rozwijają u dzieci umiejętność rozpoznawania zagrożeń oraz stosowania zasad bezpiecznego zachowania podczas wakacyjnego wypoczynku.

Jak zmienia się „współpraca” z dziećmi, które są świadome zagrożeń wynikających z brawury czy nieostrożności nad wodą?

Dyrektor Przedszkola nr 61 w Warszawie: Dzieci, które uczestniczyły w warsztatach i zdobyły wiedzę na temat zagrożeń wynikających z brawury i nieostrożności nad wodą, chętniej współpracują z nauczycielami, ponieważ lepiej rozumieją sens wprowadzanych zasad bezpieczeństwa. Częściej reagują na polecenia opiekunów, przypominają sobie poznane zasady i potrafią wskazać zachowania ryzykowne.

A jak do tematu bezpieczeństwa nad wodą podchodzą rodzice, którzy stanowią naturalny przykład dla swoich pociech?

Coraz bardziej świadomie, choć nadal widzimy, że wielu dorosłych nie zdaje sobie sprawy, jak bardzo dzieci obserwują ich zachowania.

Dziecko nie uczy się tylko z komunikatów, ale przede wszystkim z tego, co widzi. Jeśli rodzic sam lekceważy zasady bezpieczeństwa, korzysta z telefonu podczas pilnowania dziecka nad wodą czy przecenia swoje możliwości, dziecko traktuje to jako normę.

Z drugiej strony widzimy ogromną zmianę społeczną – rodzice coraz częściej chcą uczyć dzieci pływania od najmłodszych lat, rozmawiają o bezpieczeństwie i szukają wartościowych programów edukacyjnych.

To bardzo ważny kierunek, bo bezpieczeństwo nad wodą zaczyna się dużo wcześniej niż podczas wakacyjnego wyjazdu.

Co najbardziej zaskakuje podczas zajęć?

Co najbardziej zaskakuje prowadzących tego typu zajęcia? O czym nie wiedzą dzieci i dorośli, np. opiekunowie, choć wydaje się to oczywistością w kontakcie z wodą?

Najbardziej zaskakuje nas to, jak wiele osób – zarówno dzieci, jak i dorosłych – nadal uważa wodę za „bezpieczną”, jeśli tylko jest płytko lub „na chwilę” spuszcza dziecko z oka.

Tymczasem większość niebezpiecznych sytuacji dzieje się bardzo szybko i bardzo cicho. Wiele osób nie wie również, że utonięcie często nie wygląda tak, jak pokazują filmy. Nie ma krzyku, nie ma machania rękami...

Dzieci często są też przekonane, że jeśli mają dmuchane rękawki lub koło, nic im nie grozi. Dlatego tak dużo mówimy o tym, że sprzęt dmuchany nie zastępuje opieki dorosłego ani realnych umiejętności w wodzie.

Dorośli z kolei często przeceniają swoje możliwości lub zakładają, że „to się nie wydarzy”. Nasze warsztaty pokazują, że bezpieczeństwo nad wodą to nie pojedyncza zasada, ale codzienne świadome decyzje i dobre nawyki.

I właśnie dlatego edukację warto zaczynać jak najwcześniej.

Bezpieczne dziecko, spokojni rodzice

Bezpieczne dziecko to dziecko, które potrafi…?

Daria Konieczko-Bogdanov (mama): Bezpieczne dziecko to takie, które nie tylko oswoiło się z żywiołem, jakim jest woda, i potrafi pływać, ale przede wszystkim rozumie zagrożenia związane z przebywaniem nad wodą. Potrafi rozpoznawać sygnały ostrzegawcze, właściwie je interpretować oraz, opierając się na zdobytej wiedzy i doświadczeniu, podejmować odpowiedzialne decyzje dotyczące własnego bezpieczeństwa. Sama umiejętność pływania nie daje stuprocentowej gwarancji bezpieczeństwa. Woda jest żywiołem, który wymaga szacunku, rozwagi i pokory. Dopiero połączenie umiejętności praktycznych z wiedzą o zasadach bezpieczeństwa pozwala w pełni cieszyć się kontaktem z wodą, czerpiąc z niego radość, satysfakcję i poczucie pewności.

Kinga Przychodzeń (mama): rozpoznawać zagrożenia, zna podstawowe zasady bezpiecznego zachowania i wie, jak reagować w sytuacjach niebezpiecznych oraz do kogo zwrócić się o pomoc.

Kiedy będzie Pan czuła spokój o swoje dziecko: gdy będzie potrafiło pływać, czy może gdy będzie wiedziało, jakie zagrożenia niesie woda?

Kinga Przychodzeń: Jako rodzic będę czuła się spokojniej, gdy moje dziecko nie tylko będzie potrafiło pływać, ale przede wszystkim będzie świadome zagrożeń związanych z wodą i będzie umiało zachować ostrożność oraz stosować się do zasad bezpieczeństwa.

Daria Konieczko-Bogdanov: Zostając rodzicem, zaczynamy patrzeć na świat z zupełnie innej perspektywy, szczególnie w kwestiach związanych ze zdrowiem, bezpieczeństwem i życiem. Od tej chwili jesteśmy odpowiedzialni nie tylko za siebie, ale także przede wszystkim za nasze dzieci. To one stają się najważniejsze, dlatego robimy wszystko, aby jak najlepiej przygotować je do funkcjonowania w świecie, nauczyć samodzielności i uchronić przed zagrożeniami. Dbając o ich rozwój, zachęcamy do aktywności fizycznej i sportu, zapisując je między innymi na naukę pływania. Umiejętność pływania to niezwykle ważna podstawa – pozwala oswoić się z wodą i rozwijać sprawność w środowisku, które różni się od codziennych warunków na lądzie. Jednak sama umiejętność pływania nie wystarczy, aby zapewnić dziecku pełne bezpieczeństwo. Aby rodzic mógł czuć się spokojny, dziecko powinno również zdobyć.

---

Rozmawiał: Maciej Mazerant / Redaktor prowadzący AQUA SPEED magazyn

Foto dzięki uprzejmości szkoły pływania Hasten